KOSGEB Destekli Franchise Veren Markalar

Kendi işini kurmak isteyen birçok girişimci, franchise araştırması yaparken “KOSGEB destekli franchise veren markalar” ifadesiyle karşılaşır. Bu ifade ilk bakışta oldukça cazip görünür. Çünkü girişimci hem hazır bir iş modeliyle yola çıkmak hem de devlet desteklerinden faydalanmak isteyebilir.

Ancak burada önemli bir ayrımı baştan yapmak gerekir: KOSGEB desteği, belirli bir markadan franchise alındığında otomatik olarak verilen bir ödeme değildir.

KOSGEB destekleri; girişimcinin kuracağı işletmenin faaliyet alanı, destek programının güncel şartları, sektör kodu, başvuru süreci, eğitim durumu ve desteklenebilir giderler gibi birçok kritere göre değerlendirilir. Bu nedenle “KOSGEB destekli franchise” ifadesi duyulduğunda, konuyu dikkatli ve gerçekçi şekilde incelemek gerekir.

Bu yazımızda KOSGEB nedir, KOSGEB destekli franchise ne anlama gelir, KOSGEB her franchise modeline destek verir mi, franchise veya isim hakkı bedeli destek kapsamında mıdır ve franchise almadan önce nelere dikkat edilmelidir gibi konuları sade bir şekilde ele alıyoruz.

KOSGEB Nedir?

KOSGEB, küçük ve orta ölçekli işletmeleri desteklemek, girişimciliği geliştirmek ve işletmelerin rekabet gücünü artırmak amacıyla çeşitli destek programları sunan kamu kurumudur.

KOSGEB destekleri girişimciler, yeni kurulan işletmeler ve KOBİ’ler için farklı programlar üzerinden yürütülür. Bu destekler dönemsel olarak değişebilir; bazıları girişimcilik, bazıları iş geliştirme, bazıları kapasite artırma, bazıları dijital dönüşüm veya belirli sektörlere yönelik olabilir.

Bu nedenle KOSGEB denildiğinde tek bir destek türünden bahsetmek doğru değildir. Girişimcinin yararlanabileceği destek, iş fikrine, sektörüne, işletme yapısına, kuruluş tarihine, başvuru dönemine ve program şartlarına göre değişir.

KOSGEB’in girişimcilik eğitimleri çevrim içi olarak alınabiliyor ve girişimcilik eğitimleri geleneksel girişimcilik ile ileri girişimcilik gibi farklı başlıklar altında sunulabiliyor. Ancak eğitim, başvuru ve destek şartları dönemsel olarak değişebileceği için güncel bilgiler mutlaka resmi kaynaklardan kontrol edilmelidir.

KOSGEB Destekli Franchise Ne Demektir?

KOSGEB destekli franchise ifadesi, çoğu zaman girişimcinin franchise alırken KOSGEB desteklerinden yararlanma ihtimalini ifade etmek için kullanılır. Ancak bu ifade bazen yanlış anlaşılabilir.

Bir markanın “KOSGEB destekli franchise” verdiğini söylemesi, o markadan franchise alan herkesin otomatik olarak KOSGEB desteği alacağı anlamına gelmez.

Daha doğru ifade şudur:

KOSGEB desteklerinden yararlanabilecek faaliyet alanlarında kurulacak bir işletme, güncel destek programı şartlarını sağlıyorsa başvuru yapabilir.

Yani destek, doğrudan franchise veren markaya değil; girişimcinin kuracağı işletmeye ve başvurduğu programa göre değerlendirilir.

Bu yüzden “KOSGEB destekli franchise veren markalar” araştırılırken sadece markanın iddiasına bakılmamalı; destek programının güncel şartları da ayrıca kontrol edilmelidir.

KOSGEB Her Franchise Modeline Destek Verir mi?

Hayır. KOSGEB her franchise modeline otomatik destek vermez.

Bir franchise fırsatının desteklenip desteklenmeyeceği; faaliyet alanına, sektör koduna, başvurulan destek programına, işletmenin kuruluş durumuna ve giderlerin destek kapsamında olup olmadığına göre değişir.

Örneğin bazı destek programları belirli sektörleri veya belirli gider türlerini kapsayabilir. Bazı giderler desteklenirken bazıları kapsam dışında kalabilir. Bu yüzden girişimcinin önce kendi iş fikrinin ve kuracağı işletmenin KOSGEB destekleriyle uyumlu olup olmadığını araştırması gerekir.

KOSGEB’in desteklenen sektörler ve destek programları için resmi sayfalarının kontrol edilmesi bu nedenle önemlidir.

KOSGEB Franchise Bedelini veya İsim Hakkı Bedelini Karşılar mı?

KOSGEB desteği, “bir markadan franchise alıyorum, franchise bedelimi KOSGEB öder” şeklinde düşünülmemelidir. Franchise bedeli, isim hakkı bedeli veya franchise giriş bedeli her destek programında doğrudan desteklenen giderler arasında yer almayabilir.

KOSGEB desteklerinde hangi giderlerin destekleneceği, ilgili programın uygulama esaslarına ve başvuru döneminin şartlarına göre belirlenir. Bazı programlarda personel, makine-teçhizat, yazılım veya belirli hizmet alımı giderleri desteklenebilirken, bazı giderler kapsam dışında kalabilir.

Bu nedenle franchise almadan önce şu ayrım yapılmalıdır:

KOSGEB, girişimcinin işletmesini ve desteklenebilir giderlerini değerlendirebilir; ancak belirli bir markanın franchise bedelini otomatik olarak ödemez.

Bu konuda kesin karar vermeden önce KOSGEB’in güncel program şartları incelenmeli ve gerekirse KOSGEB müdürlüklerinden, mali müşavirlerden veya yetkili danışmanlardan bilgi alınmalıdır.

KOSGEB Desteği İçin Girişimcilik Eğitimi Gerekir mi?

KOSGEB desteklerinden yararlanmak isteyen girişimcilerin, başvuracakları programa göre girişimcilik eğitimlerini tamamlaması gerekebilir. Bu eğitimler girişimcinin iş kurma, iş modeli hazırlama ve işletme yönetimi konularında temel bilgi edinmesini amaçlar.

Girişimcilik eğitimi konusunda halk arasında bazen “KOSGEB sınavını geçmek gerekiyor” gibi ifadeler kullanılır. Aslında burada önemli olan, ilgili eğitim sürecini ve program şartlarını tamamlamaktır. Eğitimlerin yapısı, değerlendirme süreci ve şartları dönemsel olarak değişebileceği için güncel bilgi KOSGEB’in resmi eğitim platformundan kontrol edilmelidir.

Bu nedenle franchise almadan önce yalnızca markanın sunduğu şartlara değil, KOSGEB başvurusu için gerekli olabilecek eğitim, belge ve başvuru koşullarına da bakılmalıdır.

KOSGEB Desteklerinde Sektör ve NACE Kodu Neden Önemlidir?

KOSGEB desteklerinde sektör ve NACE kodu önemli olabilir. Çünkü destek programları her faaliyet alanını aynı şekilde kapsamayabilir.

NACE kodu, işletmenin hangi alanda faaliyet gösterdiğini tanımlayan sektör kodudur. Kurulacak işletmenin faaliyet kodu, başvurulacak destek programının kapsamına uygun değilse destekten yararlanmak mümkün olmayabilir.

Franchise alırken bu konu özellikle önemlidir. Çünkü aynı marka farklı faaliyet alanlarıyla çalışıyor olabilir. Örneğin bir franchise modeli perakende satış, üretim, hizmet, yazılım, danışmanlık veya gıda alanında faaliyet gösterebilir. Destek uygunluğu da bu faaliyet alanına göre değişebilir.

Bu nedenle franchise almadan önce şu sorular sorulmalıdır:

• Kurulacak işletmenin NACE kodu ne olacak?
• Bu sektör KOSGEB destekleri kapsamında mı?
• Başvurulacak destek programı bu faaliyet alanını kapsıyor mu?
• Desteklenecek giderler hangi kalemlerden oluşuyor?
• Franchise bedeli, ekipman, yazılım, personel veya hizmet alımı gibi giderlerden hangileri desteklenebilir?

Bu soruların cevabı netleşmeden “KOSGEB destekli franchise” varsayımıyla hareket etmek doğru olmaz.

KOSGEB Destekli Olduğunu Söyleyen Markalara Dikkat

Bazı markalar franchise ilanlarında “KOSGEB destekli”, “KOSGEB uyumlu”, “KOSGEB ile kurulabilir” gibi ifadeler kullanabilir. Bu ifadeler her zaman aynı anlama gelmez.

Bir marka gerçekten KOSGEB desteklerine uygun sektörlerde faaliyet gösteriyor olabilir. Ancak bu, o markadan franchise alan herkesin destek alacağı anlamına gelmez.

Girişimci şu noktalara dikkat etmelidir:

• Marka KOSGEB desteğini garanti ediyor mu?
• Desteğin hangi programa göre alınacağını açıklıyor mu?
• Hangi giderlerin desteklenebileceğini net söylüyor mu?
• NACE kodu ve sektör uygunluğu hakkında bilgi veriyor mu?
• Başvuru sürecinin girişimciye ait olduğunu belirtiyor mu?
• “Kesin destek çıkar” gibi gerçekçi olmayan vaatler kullanıyor mu?

Özellikle “KOSGEB kesin ödeme yapar”, “franchise bedeliniz devlet tarafından karşılanır”, “hiç sermayesiz iş kurarsınız” gibi iddialara karşı temkinli olmak gerekir.

KOSGEB Desteğiyle Franchise Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

KOSGEB desteği alma ihtimali, franchise kararını tek başına belirlememelidir. Bir iş modeli KOSGEB desteği alabilecek olsa bile, ticari olarak mantıklı olmayabilir.

Franchise alırken önce işin kendisi değerlendirilmelidir. Ürün veya hizmete talep var mı, marka güvenilir mi, kâr marjı yeterli mi, toplam yatırım maliyeti gerçekçi mi, destek olmasa bile iş sürdürülebilir mi?

KOSGEB desteği bir avantaj olabilir; ancak iş modelinin temel dayanağı sadece destek olmamalıdır.

Dikkat edilmesi gereken başlıca konular şunlardır:

• Marka güvenilir mi?
• Ürün veya hizmet gerçek talep görüyor mu?
• Toplam yatırım maliyeti nedir?
• KOSGEB desteği çıkmazsa iş yine kurulabilir mi?
• Girişimcinin yeterli işletme sermayesi var mı?
• Franchise bedeli destek kapsamında mı, değil mi?
• Hangi giderler desteklenebilir?
• Başvuru süreci ne kadar sürer?
• Destek geri ödemeli mi, geri ödemesiz mi?
• Marka eğitim ve operasyon desteği veriyor mu?
• Sözleşme şartları açık mı?

Bu sorulara net cevap alınmadan yatırım kararı verilmemelidir.

KOSGEB Desteği Çıkmazsa Ne Olur?

Franchise almak isteyen girişimcinin mutlaka bu ihtimali düşünmesi gerekir. Çünkü KOSGEB başvurusu yapılması, desteğin kesin olarak onaylanacağı anlamına gelmez.

Başvuru reddedilebilir, giderler kapsam dışı kalabilir, destek tutarı beklenenden düşük olabilir veya ödeme süreci girişimcinin planladığından daha uzun sürebilir.

Bu yüzden iş planı yapılırken “KOSGEB desteği çıkarsa rahatlarım” düşüncesiyle değil, “destek çıkmasa da bu işi sürdürebilir miyim?” sorusuyla hareket etmek daha sağlıklıdır.

KOSGEB desteği, doğru kullanıldığında girişimciye katkı sağlayabilir. Ancak desteğin çıkmaması durumunda işin tamamen çökeceği bir plan risklidir.

KOSGEB Başvurusu Yapmadan Önce Sorulması Gereken Sorular

KOSGEB desteğiyle franchise almayı düşünen girişimcinin hem markaya hem de kendi iş planına yönelik bazı sorular sorması gerekir.

Markaya sorulabilecek sorular:

• Bu franchise modeli hangi NACE koduyla kuruluyor?
• Daha önce bu modelle KOSGEB desteği alan girişimci oldu mu?
• Hangi giderler destek kapsamında değerlendirilebilir?
• Franchise bedeli veya isim hakkı bedeli desteklenebilir giderlerden biri mi?
• Ekipman, yazılım veya hizmet alımı kalemleri var mı?
• Marka başvuru sürecinde belge veya teknik bilgi desteği sağlıyor mu?
• Destek çıkmazsa sözleşme şartları değişiyor mu?

Girişimcinin kendisine sorması gereken sorular:

• Bu işi KOSGEB desteği olmadan da kurabilir miyim?
• Yeterli öz sermayem var mı?
• İlk aylardaki giderleri karşılayabilir miyim?
• Başvuru sürecini takip edebilecek miyim?
• Eğitim ve belge şartlarını tamamladım mı?
• Destek geri ödemeli ise ödeme planını kaldırabilir miyim?
• İş modeli gerçekten kârlı mı?

Bu sorular, karar sürecini daha sağlıklı hale getirir.

KOSGEB Destekli Franchise Sözleşmesi Nasıl İncelenmeli?

Franchise sözleşmesi, KOSGEB desteği ihtimali olsa da olmasa da dikkatle incelenmelidir. Destek beklentisi, sözleşme risklerini gölgelememelidir.

Sözleşmede özellikle şu konulara dikkat edilmelidir:

• Franchise giriş bedeli
• İsim hakkı bedeli
• Ürün tedariği
• Minimum alım şartı
• Bölge koruması
• Eğitim ve destek yükümlülükleri
• Sözleşme süresi
• Yenileme şartları
• Fesih koşulları
• Cezai hükümler
• Royalty veya reklam katkı payı
• Devir hakkı
• Destek çıkmazsa tarafların yükümlülükleri

Özellikle yüksek yatırım yapılacaksa sözleşme imzalamadan önce hukukçu ve mali müşavir desteği almak faydalı olur.

KOSGEB Desteğiyle Hangi Franchise Modelleri Daha Mantıklı Olabilir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Çünkü destek uygunluğu program şartlarına, sektör koduna ve gider kalemlerine göre değişir.

Ancak genel olarak girişimcinin şunlara dikkat etmesi gerekir:

• İş modeli destek programı kapsamına uygun mu?
• Giderlerin önemli kısmı desteklenebilir kalemlerden oluşuyor mu?
• Ürün veya hizmete gerçek talep var mı?
• Marka eğitim ve operasyon desteği sunuyor mu?
• Kâr marjı gerçekçi mi?
• Yatırım geri dönüşü mantıklı mı?
• Destek çıkmasa bile iş sürdürülebilir mi?

Sadece “KOSGEB desteği olabilir” diye zayıf bir franchise modeline yönelmek doğru değildir. Önce iş modeli sağlam olmalı, destek ise bu modeli güçlendiren ek avantaj olarak görülmelidir.

KOSGEB Destekli Franchise Arayanlara Öneriler

KOSGEB destekli franchise araştıran girişimciler için en doğru yaklaşım, önce iş fikrini ve sektörü netleştirmektir. Ardından destek programının güncel şartları kontrol edilmeli, marka seçimi bu bilgilerle birlikte yapılmalıdır.

Dikkat edilmesi gereken temel öneriler şunlardır:

• Güncel KOSGEB desteklerini resmi kaynaklardan kontrol edin.
• Girişimcilik eğitimlerini ve başvuru şartlarını inceleyin.
• Markanın “KOSGEB destekli” iddiasını sorgulayın.
• Franchise bedelinin desteklenip desteklenmediğini netleştirin.
• Toplam yatırım maliyetini hesaplayın.
• Destek çıkmazsa ne yapacağınızı planlayın.
• Mevcut franchise işletmecileriyle görüşmeye çalışın.
• Sözleşmeyi detaylı inceleyin.
• Mali müşavir ve gerekirse hukukçu desteği alın.
• Kararınızı sadece destek beklentisine göre vermeyin.

Bu yaklaşım, girişimcinin daha bilinçli hareket etmesini sağlar.

KOSGEB Desteği Avantaj Olabilir, Ama Garanti Değildir

KOSGEB destekli franchise veren markalar ifadesi girişimciler için dikkat çekici olabilir. Ancak bu ifade doğru anlaşılmalıdır.

KOSGEB desteği, belirli bir markadan franchise alan herkese otomatik olarak verilen bir ödeme değildir. Destekler; girişimcinin işletmesi, faaliyet alanı, sektör kodu, başvuru şartları ve destek programının güncel kapsamına göre değerlendirilir.

Bu nedenle franchise almadan önce hem markanın şartları hem de KOSGEB’in güncel destek programları dikkatle incelenmelidir. KOSGEB desteği çıkarsa iş planına katkı sağlayabilir; ancak destek çıkmasa da işin sürdürülebilir olup olmadığı mutlaka hesaplanmalıdır.

Bayilikver.com’da farklı sektörlerdeki franchise fırsatlarını inceleyebilir, yatırım bütçenize ve iş hedeflerinize uygun markaları karşılaştırarak başvuru yapabilirsiniz.